Trwała ondulacja: jak działa, rodzaje, jak się ją robi i pielęgnacja włosów po niej

Trwała ondulacja zmienia kształt włosa tak: płyn rozrywa wiązania dwusiarczkowe w korze, włos układa się w kształt wałka, a utrwalacz odbudowuje wiązania już w nowym kształcie. Trwała zasadowa wnika głębiej i daje bardziej sprężysty lok, a kwaśna daje lok miękkszy. Przed zabiegiem sprawdza się elastyczność i porowatość włosów, a bardzo porowate i cienkie testuje się na próbnym paśmie; na włosy farbowane henną lub farbami zawierającymi metale płynu się nie nakłada. Włosy farbowane i zniszczone trzyma się pod płynem 15–20 minut, naturalne 25–30.

Jak działa trwała ondulacja: trzy wiązania w korze włosa

Trwała ondulacja działa w korze, czyli wewnętrznej warstwie włosa, która odpowiada za jego elastyczność i sprężystość. Keratyna ma tam postać alfa-helisy, spirali podobnej do sprężyny: dzięki niej włos może bez szkody rozciągnąć się nawet o 50% długości i wrócić do pierwotnej. Kształt spirali utrzymują trzy rodzaje wiązań:

1. solne: łatwo pękają i łatwo się odnawiają;
2. wodorowe: łatwo niszczy je woda, a potem się odnawiają;
3. dwusiarczkowe (mostki siarczkowe): pękają tylko pod wpływem chemii, na przykład trwałej ondulacji.

Płyn do trwałej ondulacji to środek redukujący: rozrywa część wiązań dwusiarczkowych, a włos nawinięty na wałki układa się w ich kształt. Utrwalacz to utleniacz: zamyka wiązania na nowo, już w nowym położeniu, i lok trzyma się po zdjęciu wałków. Przegląd kosmetyków do włosów w International Journal of Trichology opisuje ten sam środek redukujący, tioglikolan, tak:

„To chemiczny środek redukujący, który wybiórczo osłabia wiązania cystynowe włosa, nie niszcząc całego białka. Następnie tioglikolan trzeba utlenić (zneutralizować) specjalnym roztworem nadtlenku wodoru.”

— International Journal of Trichology

Wiązania cystynowe to właśnie wiązania dwusiarczkowe: atomy siarki dwóch cystein keratyny łączą sąsiednie łańcuchy. W badaniu z Journal of the Society of Cosmetic Chemists nadtlenek wodoru i bromian sodu zamykały wiązania niemal jednakowo, a tlen z powietrza nie zamykał ich wcale, dlatego utrwalacz się nakłada, zamiast czekać, aż lok sam „chwyci”. [1]

Czy trwała ondulacja niszczy włosy?

Tak, część włosa trwała ondulacja niszczy na zawsze. W zwykłym czasie działania płyn redukuje od 17 do 43% cystyny włosa, a od 10 do 30% cystyny po utlenieniu ulega trwałemu zniszczeniu, co widać po tym, jak włos znosi rozciąganie. [1]

Główna szkoda nie bierze się jednak z samej chemii. Przegląd w International Journal of Trichology wskazuje jako główną przyczynę uszkodzeń po środkach redukujących niewłaściwe stosowanie i nieostrożne czesanie włosów, gdy ich wiązania są rozerwane. [2] Dlatego czas działania dobiera się do rodzaju włosów, a lok sprawdza się przed upływem czasu. Kroki są opisane poniżej.

Rodzaje trwałej ondulacji: zasadowa i kwaśna

Trwała ondulacja bywa zasadowa albo kwaśna. Zasadowa wnika głęboko we włos i daje bardziej sprężysty lok; kwaśna wnika płycej i lok wychodzi mniej sprężysty.

Dla kwasu tioglikolowego i jego soli, czyli środka redukującego, o którym mowa wyżej, europejskie rozporządzenie o kosmetykach określa limity w produktach do trwałej ondulacji i prostowania włosów: pH gotowego preparatu od 7 do 9,5 i stężenie do 8% w produktach do użytku ogólnego oraz do 11% w produktach do użytku profesjonalnego. [3]

Ocena włosów przed trwałą ondulacją

Diagnoza włosów przed trwałą ondulacją jest obowiązkowa. Sprawdź:

1. jaką fryzurę chce uzyskać klient;
2. teksturę włosów, ich elastyczność i porowatość;
3. jeśli włosy są bardzo porowate lub cienkie: jak płyn zachowuje się na próbnym paśmie;
4. czy włosy nie są farbowane henną lub farbami zawierającymi metale: na takie włosy płynu się nie nakłada;
5. czy klient nie przyjmuje leków, nie ma zaburzeń hormonalnych lub stresu: w takich przypadkach nie zaleca się nakładania płynu.

Jak się robi trwałą ondulację

Przygotowanie włosów

1. Umyj włosy szamponem głęboko oczyszczającym.
2. Dobierz moc płynu według diagnozy: jedną do włosów farbowanych i zniszczonych, drugą do normalnych i trudno się skręcających, w tym bardzo cienkich.
3. Odsącz włosy ręcznikiem.

Nakładanie płynu

1. Nawiń wilgotne włosy na wałki, nie pozwalając im wyschnąć.
2. Nałóż płyn aplikatorem tak, aby nie dostał się na skórę głowy.
3. Załóż foliowy czepek; przy zimnej pogodzie dodaj ciepło.

Ile trzymać płyn do trwałej ondulacji?

Włosy farbowane i zniszczone trzymaj 15–20 minut, naturalne i trudno się skręcające 25–30 minut. Po 15 minutach sprawdź efekt na czubku głowy, nie rozwijając pasma do końca: lok powinien mieć kształt litery S. Gdy czas minie, dokładnie spłucz płyn ciepłą wodą, nie zdejmując wałków, i odsącz włosy ręcznikiem.

Nakładanie utrwalacza

1. Spień utrwalacz gąbką i równomiernie nałóż na każdy lok; trzymaj 10 minut.
2. Zdejmij wałki i jeszcze raz nałóż utrwalacz na rozwinięte włosy, nadając lokowi sprężystość dłonią.
3. Po 5 minutach spłucz utrwalacz pod bieżącą wodą.
4. Nałóż odżywkę na 2–5 minut i spłucz włosy wodą.

Pielęgnacja włosów po trwałej ondulacji

1. nie myj głowy przez 48 godzin;
2. myj włosy szamponem do włosów farbowanych;
3. nie farbuj włosów przez co najmniej 7 dni.

Wyrównać odcień po trwałej ondulacji pomaga kąpiel koloryzująca, czyli delikatne tonowanie; jak się ją robi, opisano w artykule o tonowaniu włosów po rozjaśnianiu.

Źródła

Numery w tekście odpowiadają linkom poniżej. Linki sprawdzono 19 października 2026 roku.

1. Journal of the Society of Cosmetic Chemists: redukcja i utlenianie w trwałej zasadowej i kwaśnej — Udział zredukowanej i zniszczonej cystyny, utleniacze i powietrze.
2. International Journal of Trichology: przegląd kosmetyków do włosów — Tioglikolan i nadtlenek wodoru, główna przyczyna uszkodzeń po środkach redukujących.
3. Rozporządzenie (UE) 2015/1190 — Kwas tioglikolowy i jego sole w produktach do trwałej ondulacji: pH i stężenie.